Pelvik (Kasık) Ağrı: Nedenleri, Teşhisi ve Tedavisi

Pelvik ağrı, göbek altı ile leğen kemiği arasında hissedilen ve halk arasında kasık ağrısı olarak da bilinen ağrıdır; altı aydan uzun sürdüğünde kronik pelvik ağrı adını alır. Nedeni yalnızca rahim ve yumurtalıklar değildir; mesane, bağırsaklar, kaslar ve sinirler de kaynak olabilir. Bu yazıda nedenleri, teşhisin adım adım nasıl konduğunu ve hangi belirtilerde beklemeden başvurmanız gerektiğini anlatıyorum.

Yazan: Prof. Dr. Aşkın Yıldız · Son gözden geçirme: 19 Kasım 2026

Pelvik Ağrı Nedir?

Pelvik ağrı, göbeğin altında ve leğen kemiği (pelvis) hizasında hissedilen ağrıdır; halk arasında çoğu zaman "kasık ağrısı" olarak tarif edilir. Saatler ya da günler içinde aniden başlayan ağrıya akut pelvik ağrı denir. Altı aydan uzun süren, sürekli ya da aralıklı tekrarlayan ağrı ise kronik pelvik ağrı olarak adlandırılır.

Kronik pelvik ağrı sanıldığından çok daha yaygındır. 1994'te ABD'de 18-50 yaş arasındaki 5.000'den fazla kadınla yapılan bir araştırmada kadınların yaklaşık yedide biri (%14,7) son üç ay içinde kronik pelvik ağrı yaşadığını bildirmiş; bunların yarısından fazlası ağrısının nedenini bilmediğini söylemiştir. Bu oran tek bir araştırmanın sonucudur, ülkeden ülkeye değişir ve size özel bir öngörü değildir. Dünya Sağlık Örgütü'nün sistematik derlemesi de güvenilir verinin bulunduğu ülkelerde ağrılı adet, ilişkide ağrı ve adetle ilgisi olmayan pelvik ağrının çok sayıda kadını etkilediğini gösterir.

30 yılı aşkın jinekolojik pratiğimde pelvik ağrının en sık gözden kaçan yanının birden fazla organ sistemini ilgilendirmesi olduğunu gördüm. Leğen kemiği içinde rahim ve yumurtalıkların yanında mesane, bağırsaklar, kaslar ve sinirler de bulunur; ağrının kaynağı bunlardan herhangi biri, hatta birkaçı birden olabilir.

Pelvik Ağrının Jinekolojik Nedenleri Nelerdir?

Jinekolojik nedenlerin bir kısmı kronik ve adetle ilişkili ağrıya, bir kısmı ise ani başlayan ve acil değerlendirme gerektiren ağrıya yol açar.

  • Endometriozis: Rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında, çoğunlukla yumurtalıklarda ve leğen boşluğunu örten zarda yerleşmesidir. Kronik pelvik ağrının en sık jinekolojik nedenlerinden biridir. Ağrı tipik olarak adetle artar; ilişkide derin ağrı, adet döneminde dışkılama veya idrar yaparken ağrı eşlik edebilir. Ayrıntılar için endometriozis yazıma bakabilirsiniz.
  • Adenomiyozis: Rahim iç zarı dokusunun rahim kas duvarının içine yerleşmesidir. Giderek artan adet sancısı, uzun ve yoğun adet kanaması ve büyümüş, hassas bir rahim ile kendini gösterir.
  • Over (yumurtalık) kistleri: Çoğu belirti vermez. Büyük kistler kasıkta dolgunluk ve baskı hissi yapabilir; kistin patlaması ya da yumurtalığın kendi etrafında dönmesi (over torsiyonu) ani ve şiddetli ağrıya yol açar. Ayrıntılar için over kisti sayfama bakabilirsiniz.
  • Miyomlar: Rahimdeki iyi huylu kas tümörleridir. Büyüklüklerine ve yerlerine göre basınç hissi, kasık ve bel ağrısı ve yoğun adet kanaması yapabilirler. Ayrıntılar için miyom sayfama bakabilirsiniz.
  • Pelvik inflamatuvar hastalık: Rahmi, tüpleri ve yumurtalıkları tutan, çoğunlukla cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Ateş, kötü kokulu akıntı ve ilişkide ağrı eşlik edebilir, ancak belirtiler hafif de olabilir. Geç kalınırsa kronik ağrı, yapışıklık, kısırlık ve dış gebelik riskini artırır.
  • Yapışıklıklar (adezyon): Geçirilmiş ameliyat, enfeksiyon veya endometriozis sonrası organlar arasında oluşan bant şeklindeki dokulardır; çekilme tarzında, hareketle artan ağrı yapabilir. Ancak her yapışıklık ağrının nedeni değildir.
  • Dış gebelik: Gebeliğin rahim dışında, çoğunlukla tüpte yerleşmesidir. Gebelik ihtimali olan her kadında kasık ağrısı ya da lekelenme, adet gecikmesi olmasa bile, beklemeden değerlendirilmelidir.

Adetle birlikte gelen ağrıda normal adet sancısını altta yatan bir nedenden ayırt etmek için ağrılı adet (dismenore) yazımı okuyabilirsiniz.

Jinekolojik Olmayan Nedenler Nelerdir?

Pelvik ağrıyı yalnızca jinekolojik açıdan değerlendirmek, en sık düşülen hatalardan biridir. Birleşik Krallık'ta kronik pelvik ağrı nedeniyle aile hekimine başvuran kadınları inceleyen geniş bir çalışmada, her yaş grubunda en sık konan tanılar irritabl bağırsak sendromu ve mesane iltihabı (sistit) olmuştur. Bu çalışmada kadınların yaklaşık %28'i üç dört yıllık izlemde hiçbir tanı almamıştır; bu oran çalışma ortalamasıdır, size özel bir öngörü değildir.

  • Bağırsak kaynaklı nedenler: İrritabl bağırsak sendromu (huzursuz bağırsak), dışkılamayla değişen ağrı, şişkinlik ve kabızlık-ishal dönemleriyle kendini gösterir. Kronik kabızlık ve geçirilmiş ameliyatlara bağlı bağırsak yapışıklıkları da ağrı yapabilir. Sağ alt karında giderek artan ağrı ise apandisit olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.
  • İdrar yolu kaynaklı nedenler: Amerikan Üroloji Derneği kılavuzunda tanımlanan mesane ağrısı sendromunda (interstisyel sistit) ağrı mesane doldukça artar, idrar yapınca hafifler; sık ve ani sıkışmayla idrara çıkma eşlik eder, idrar kültüründe enfeksiyon saptanmaz. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve idrar yolu taşları da kasık ağrısına yol açabilir.
  • Kas-iskelet sistemi kaynaklı nedenler: Pelvik taban kaslarının aşırı gerginliği (pelvik taban disfonksiyonu), karın duvarı ve kalça kaynaklı ağrılar, fıtıklar ve yaygın kas ağrısıyla seyreden fibromiyalji bu gruptadır. Ağrı oturmakla, uzun süre ayakta kalmakla veya belirli hareketlerle artar.
  • Sinir kaynaklı nedenler: Pelvis bölgesindeki sinirlerin sıkışması veya hassaslaşması yanma, batma ve elektriklenme tarzında ağrıya yol açabilir. Uzun süren ağrı, sinir sisteminin ağrıya duyarlılığını da artırabilir; bu yüzden ağrı bazen başlangıçtaki neden ortadan kalksa bile sürebilir.

Bu nedenle kronik pelvik ağrıda gerektiğinde üroloji, gastroenteroloji, fizik tedavi ve ağrı uzmanlarıyla birlikte çalışırım. Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği'nin (ACOG) kronik pelvik ağrı kılavuzu da çok disiplinli yaklaşımı önerir.

Ağrının Özelliği Hangi Nedeni Düşündürür?

Ağrının ne zaman başladığı, neyle arttığı ve ona nelerin eşlik ettiği, hangi organa bakılacağı konusunda en değerli ipucudur. Aşağıdaki tablo kesin tanı aracı değildir; muayenede birlikte değerlendirdiğimiz ipuçlarını özetler.

Pelvik ağrının özelliğine göre düşündürdüğü durumlar ve ilk tetkikler
Ağrının özelliğiDüşündüren durumİlk tetkik
Adetle artan, ilişkide derin ağrıEndometriozis, adenomiyozisMuayene, transvajinal ultrason; gerekirse MR
Ani başlayan, şiddetli, tek taraflı ağrıKist patlaması veya torsiyonu, dış gebelik, apandisit, böbrek taşıGebelik testi, acil ultrason; gerekirse BT
Ateş ve kötü kokulu akıntıyla birliktePelvik inflamatuvar hastalıkMuayene, gebelik testi, klamidya ve gonore testleri; gerekirse kan testleri ve ultrason
Dışkılamayla değişen, şişkinlikle birlikteİrritabl bağırsak sendromu, kabızlıkÖykü; gerekirse gastroenteroloji değerlendirmesi
Mesane dolunca artan, sık idrara çıkmaMesane ağrısı sendromu, idrar yolu enfeksiyonuİdrar tahlili ve kültürü; gerekirse üroloji
Oturunca veya hareketle artan, belirli noktalara basınca hassasPelvik taban kas gerginliği, kas-iskelet ağrısı, fıtıkMuayene; gerekirse pelvik taban fizyoterapisi değerlendirmesi

Pelvik Ağrıda Teşhis Nasıl Konur?

Teşhis basamaklı ilerler: en basit ve en çok bilgi veren adımlarla başlanır, ileri tetkiklere ancak gerektiğinde geçilir. Bu yaklaşım gereksiz tetkikleri ve zaman kaybını önler.

Pelvik ağrıda teşhis basamakları: öykü ve ağrı takvimi, muayene, temel testler, ultrason, gerekirse MR veya laparoskopi.
Pelvik ağrıda teşhis basamaklı ilerler; her basamak bir öncekinin bulgusuna göre planlanır.

Ayrıntılı öykü ve muayene

Doğru teşhisin yarısı iyi alınmış bir öyküdür. İlk görüşmede hastalarımı dinlemeye zaman ayırır, şunları ayrıntılı sorarım: ağrının yeri, ne zaman başladığı, adetle ilişkisi, ilişkide ağrı olup olmadığı, bağırsak ve idrar alışkanlıkları, geçirilmiş ameliyatlar ve enfeksiyonlar.

Gelmeden önce birkaç hafta boyunca ağrınızı bir takvime not etmeniz çok yardımcı olur. Ardından karın ve jinekolojik muayene yapılır; muayenede ağrının nereden kaynaklandığı, hassas noktalar ve kas gerginliği değerlendirilir. Muayene sırasında rahatsızlık hissederseniz söylemeniz yeterlidir; muayeneyi ona göre yavaşlatır ya da düzenlerim.

Temel laboratuvar testleri

Ağrının nedenine göre aşağıdaki testlerin bir kısmı istenir. Özellikle yeni başlayan ağrıda önce gebelik ve enfeksiyonun dışlanması gerekir.

  • Gebelik testi: Doğurganlık çağındaki her kadında, dış gebeliği dışlamak için ilk adımdır.
  • İdrar tahlili ve kültürü: İdrar yolu enfeksiyonu ve taşa işaret eden bulgular için.
  • Vajinal ve rahim ağzı örnekleri: Klamidya ve gonore gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için.
  • Tam kan sayımı ve CRP (iltihap göstergesi): Enfeksiyon veya iltihap şüphesinde.
  • CA-125: Ağrının nedenini bulmak için rutin bir test değildir; endometriozis, enfeksiyon ve adet döneminde de yükselebilir. Yalnızca yumurtalıkta şüpheli bir kitle gibi seçilmiş durumlarda yorumlanır.

Görüntüleme: ultrason, MR ve BT

Transvajinal ultrason (vajinal yoldan yapılan ultrason), pelvik ağrıda ilk basamak görüntüleme yöntemidir. Over kistlerini, endometriomayı (çikolata kisti), miyomları ve adenomiyozis bulgularını gösterebilir; muayeneyle aynı görüşmede yapılabilmesi de önemli bir avantajdır. Cinsel deneyimi olmayan hastalarda karın üzerinden (transabdominal) ultrason tercih edilir. Derin endometriozis ve adenomiyozis şüphesinde, özellikle ameliyat planlanıyorsa MR ek bilgi verebilir. Bilgisayarlı tomografi (BT) ise çoğunlukla apandisit veya böbrek taşı gibi jinekolojik olmayan acil durumlar düşünüldüğünde tercih edilir.

Hastalarıma sık açıkladığım bir konu var: "Ultrasonunuz temiz" cümlesi ağrının gerçek olmadığı ya da bir neden olmadığı anlamına gelmez. Yüzeysel endometriozis odakları, yapışıklıklar, kas ve sinir kaynaklı ağrılar ultrasonda görünmeyebilir.

Laparoskopi ne zaman gerekir?

Laparoskopi (kapalı ameliyat), göbekten ve karın altından açılan küçük kesilerle karın içine kamera yerleştirilerek leğen boşluğunun doğrudan görüntülenmesidir. Uzun yıllar endometriozis tanısında "altın standart" kabul edildi. Avrupa İnsan Üreme ve Embriyoloji Derneği'nin (ESHRE) 2022 kılavuzuna göre ise bugün belirtiler, muayene ve görüntüleme bulgularına dayanarak, ameliyatla kesin tanı beklenmeden tedaviye başlanabiliyor; görüntülemenin normal çıkması endometriozisi dışlamaz. Bu konuyu endometriozis yazımda ayrıntılı anlattım.

Kronik pelvik ağrıda laparoskopi, görüntüleme normal olduğu hâlde şikâyetleri süren veya ilaç tedavisinden fayda görmeyen kadınlarda gündeme gelir. Değeri, gerektiğinde tanı ve tedavinin aynı seansta yapılabilmesidir: endometriozis odakları ve kistler çıkarılabilir. 1993 tarihli bir derlemeye göre kronik pelvik ağrı nedeniyle laparoskopi yapılan kadınların yaklaşık %61'inde bir bulgu saptanmıştır; en sık bulgular endometriozis, yapışıklıklar, eski pelvik enfeksiyon izleri ve over kistleridir. Aynı derlemede ağrısı olmayan kadınların da yaklaşık %28'inde laparoskopide bir anormallik görüldüğü bildirilmiştir; yani her bulgu ağrının nedeni değildir. Yine bu derlemeye göre tanısal ve ameliyat amaçlı laparoskopi, kronik pelvik ağrılı kadınların yarısından azında ağrıyı azaltmıştır; laparoskopi tek başına her ağrının çözümü değildir. Bu oranlar literatür ortalamasıdır, size özel bir öngörü değildir. Laparoskopi kararını bu yüzden her hastada ayrı ayrı veririm. İşlemin nasıl yapıldığını laparoskopi yazımda anlattım.

Hangi Durumlarda Hemen Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa randevu beklemeden acil servise veya hekiminize başvurun:

  • Ani başlayan, çok şiddetli kasık veya karın ağrısı
  • Gebelik ihtimali varken, gebelikte ya da spiral takılıyken yeni başlayan ağrı veya kanama
  • Bayılma, baş dönmesi, soğuk terleme veya hızlı kalp atımı
  • Omuz ucu ağrısı, karnın sertleşmesi ya da dokunulamayacak kadar hassaslaşması
  • Yüksek ateş, titreme ve kötü kokulu akıntı
  • Bulantı-kusmayla birlikte giderek artan ağrı
  • Yakın zamanda doğum, düşük, kürtaj veya jinekolojik bir işlem sonrası başlayan ağrı, ateş veya kötü kokulu akıntı
  • Menopoz sonrasında ağrıyla birlikte ya da tek başına her türlü vajinal kanama

Kronik ağrıda da "bekleyelim, geçer" yaklaşımı yerine erken değerlendirme tanıyı kolaylaştırır. Şu durumlarda planlı bir muayene için gelmenizi öneririm:

  • Ağrınız altı aydan uzun sürüyorsa ya da giderek artıyorsa
  • Ağrı işinizi, uykunuzu veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa
  • İlişkide ağrı yaşıyorsanız
  • Ağrı kesicilere rağmen adet sancınız her ay daha kötüleşiyorsa
  • Ağrıyla birlikte gebe kalmakta zorlanıyorsanız
  • Ağrıya kalıcı karın şişkinliği, çabuk doyma, açıklanamayan kilo kaybı, dışkıda kan veya ilişki sonrası kanama eşlik ediyorsa

Pelvik Ağrı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi nedene göre kişiye özel planlanır; bu yüzden muayene ve gerekli tetkikler olmadan kesin bir tedavi önerisi verilemez. Ana başlıklar şunlardır:

  • İlaç tedavisi: Ağrı kesiciler, endometriozis ve adenomiyoziste adetleri baskılayan hormonal tedaviler, pelvik enfeksiyonda antibiyotikler. Sinir kaynaklı ağrıda ağrı iletimini azaltan ilaçlar da gündeme gelebilir.
  • Cerrahi tedavi: Uygun hastalarda laparoskopik cerrahi ile endometriozis odaklarının ve kistlerin çıkarılması; yoğun yapışıklıklar seçilmiş hastalarda ayrılabilir. Rahim içindeki sorunlarda histeroskopi kullanılır. Cerrahide öncelikle kapalı (minimal invaziv) yöntemleri tercih ederim; ayrıntılar için laparoskopik cerrahi sayfama bakabilirsiniz.
  • Pelvik taban fizyoterapisi: Kas gerginliğine bağlı ağrıda ve ilişkide ağrıda fayda sağlayabilir.
  • Çok disiplinli destek: Gerektiğinde üroloji, gastroenteroloji, ağrı uzmanı ve psikolojik destekle birlikte yürütülür. Psikolojik destek önerilmesi ağrının "psikolojik" olduğu anlamına gelmez; uzun süren ağrı çoğu zaman uyku ve ruh hâlini etkiler, bunları tedavi etmek ağrıyı da hafifletebilir.

Özetle: Pelvik Ağrıda Neye Dikkat Etmeli?

Pelvik ağrı tek bir hastalık değil, birçok farklı nedenin ortak belirtisidir. Ani ve şiddetli ağrı, ateş, bayılma veya gebelik ihtimali varsa beklemeden başvurmak gerekir. Kronik ağrıda ise doğru teşhis, ayrıntılı öykü ve muayeneyle başlayan, adım adım ilerleyen bir değerlendirmeyle konur. Ultrasonun normal çıkması ağrının gerçek olmadığı anlamına gelmez ve pelvik ağrıda yakınmaları hafifletmeye yönelik birçok tedavi seçeneği vardır. Ağrınızı birlikte değerlendirmek isterseniz, ağrı takviminizi de getirerek muayeneye bekliyorum.

İlgili konular: Rehber: Endometriozis Belirtileri ve Gebelik · Rehber: Ağrılı Adet (Dismenore) Neden Olur? · Laparoskopik Cerrahi · Over Kisti Değerlendirmesi · Miyom Değerlendirmesi · Ürojinekoloji

Sıkça Sorulan Sorular

Pelvik ağrı kaç ay sürerse kronik kabul edilir?

Altı aydan uzun süren, sürekli ya da aralıklı tekrarlayan pelvik ağrı kronik pelvik ağrı olarak kabul edilir. Ancak altı ayı beklemek gerekmez; günlük yaşamı etkileyen, giderek artan veya ilişkide ağrıyla seyreden pelvik ağrı daha erken değerlendirilmelidir.

Kasık ağrısı ile pelvik ağrı aynı şey mi?

Günlük dilde çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Pelvik ağrı göbek altı ile leğen kemiği arasındaki bölgede hissedilen ağrıyı tanımlar; kasık ağrısı ise bu bölgenin yanlarında, bacağın gövdeye birleştiği yerde hissedilen ağrıyı da kapsar. Kasıkta fıtık, kalça ve kas kaynaklı ağrılar da olabileceği için ağrının yerinin muayenede belirlenmesi önemlidir.

Pelvik ağrı kısırlığa neden olur mu?

Ağrının kendisi kısırlığa yol açmaz, ancak ağrıya neden olan bazı durumlar doğurganlığı etkileyebilir. Endometriozis, geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar ve bunlara bağlı yapışıklıklar tüpleri ve yumurtalıkları etkileyerek gebe kalmayı zorlaştırabilir. Bu nedenle ağrıyla birlikte gebelik planı varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.

Ultrasonum normal çıktı ama ağrım devam ediyor, ne yapmalıyım?

Normal bir ultrason ağrının gerçek olmadığı anlamına gelmez. Yüzeysel endometriozis, yapışıklıklar, mesane, bağırsak, kas ve sinir kaynaklı ağrılar ultrasonda görünmeyebilir. Değerlendirme ayrıntılı öykü ve muayeneyle sürdürülür; gerekirse MR, ilgili uzmanlarla ortak değerlendirme ve seçilmiş durumlarda tanısal laparoskopi gündeme gelir.

Pelvik ağrı psikolojik olabilir mi?

Pelvik ağrı hayalî değildir; nedeni bulunamadığında bile ağrı gerçektir. Uzun süren ağrı sinir sisteminin ağrıya duyarlılığını artırabilir, uyku ve ruh hâlini etkileyebilir. Bu yüzden tedavide psikolojik destek önerilebilir; bu, ağrının psikolojik olduğu değil, ağrının tüm etkilerinin birlikte tedavi edildiği anlamına gelir.

Endometriozis pelvik ağrının en sık nedeni mi?

Endometriozis, kronik pelvik ağrının en sık jinekolojik nedenlerinden biridir ve ağrı nedeniyle laparoskopi yapılan kadınlarda en sık saptanan bulgular arasındadır. Ancak tek neden değildir: Birleşik Krallık'ta aile hekimine kronik pelvik ağrıyla başvuran kadınları inceleyen geniş bir çalışmada en sık konan tanılar irritabl bağırsak sendromu ve mesane iltihabı olmuştur. Adetle artan ağrı ve ilişkide derin ağrı endometriozisi düşündürür; değerlendirme muayene ve ultrasonla başlar.

Pelvik ağrıda laparoskopi şart mı?

Hayır. Değerlendirme öykü, muayene, laboratuvar testleri ve ultrasonla başlar ve çoğu zaman bu basamaklarla yürütülür; laparoskopi, görüntüleme normal olduğu hâlde şikâyetleri süren ya da ilaç tedavisinden fayda görmeyen kadınlarda gündeme gelir. Endometriozis şüphesinde de ameliyatla kesin tanı beklenmeden tedaviye başlanabilir. Laparoskopinin avantajı, gerektiğinde tanı ve tedavinin aynı seansta yapılabilmesidir; ancak her ağrıyı çözmez, bu yüzden kararı her hastada ayrı ayrı veririm.

Pelvik ağrıda hangi doktora gidilmeli?

İlk değerlendirme için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı uygun bir başlangıç noktasıdır; kronik pelvik ağrının tanı ve ilk tedavisi bu alanın kapsamındadır. Bulgulara göre üroloji, gastroenteroloji, fizik tedavi veya ağrı uzmanlarıyla birlikte çalışmak gerekebilir. İzmir'de kronik pelvik ağrı değerlendirmesi için Alsancak'taki muayenehaneme randevuyla başvurabilirsiniz. Ani ve şiddetli ağrı, ateş veya bayılma varsa doğrudan acil servise başvurulmalıdır.

Bu konudaki diğer yazılar

Rehberde bu konudaki tüm yazılar

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı, tedavi veya tavsiye niteliği taşımaz. Kesin tanı ve tedavi kararı için hekiminize danışınız.